Wat is een natuurakker ?

Op de Zuidberg hebben we een infopaneeltje over natuurakkers geplaatst.  De Zuidberg  is een oude bolvormige es die je vindt langs het kerkenpad achter de Reestkerk. De es in eigendom van Landschap Overijssel. Landschap Overijssel wil de biodiversiteit in het agrarisch landschap verbeteren en is in 2014 gestart met het project “Mijn natuurakker”.  In samenwerking met LO hebben we naast oude landbouwgewassen ook een natuurakker ingezaaid.

Bolderik in de winterrogge

Essen met winterrogge 

Op heel veel essen in het Reestdal wordt winterrogge verbouwd. Landschap Overijssel en Het Drentse Landschap zaaien dit wintergraan in het najaar in. In juli wordt het graan geoogst. Vanaf april groeit dit prachtige gewas met de dag in de vroege zomer verkleurt het van blauw/groen naar goud/geel. Wat nog meer aandacht trekt zijn de korenbloemen, klaprozen en kamilles tussen het graan. Veel wandelaars en fietsers genieten hier van.Hier en daar schiet een fotograaf de rogge in om een mooie foto te maken. Maar is een akker met winterrogge en korenbloemen een natuurakker? Nee. Een natuurakker is een heel ander verhaal.

 Wat is een natuurakker ?

Een natuurakker is een bloemrijke akker met (oude) granen en akkerbloemen. Een natuurakker is gericht op het versterken van de biodiversiteit en niet zozeer op een zo groot mogelijke oogst van graan. Er komen dan ook meer akkerkruiden dan graangewassen in voor. Een bloeiende akker is een voedselparadijs en een thuis voor allerlei insecten, vogels en zoogdieren. De bodem wordt niet of om de 2-3 jaar licht bemest (met mest uit de potstal). Bestrijdingsmiddelen worden niet gebruikt. Alles is puur natuur ! Een natuurakker is een tweejarige akker, het eerste jaar heeft de akker veel weg van deze oude graanakkers, het tweede jaar lijkt het een oude graanakker die men ‘vergeten’ is te oogsten. Zowel het eerste als het tweede jaar een stukje waardevolle natuur! In een natuurakker komen 1- en 2-jarige soorten voor (granen en akkerbloemen), deze groeien en bloeien 1 of 2 jaar en moeten zichzelf daarna weer kunnen uitzaaien of er moet opnieuw ingezaaid worden.

Korenbloem en kamille in de natuurakker

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het belang van de natuurakker

In Nederland is de kwaliteit van de natuur in het agrarisch landschap de laatste jaren hard achteruit gegaan. Akkers worden intensief gebruikt. Alles draait om productie. Gelukkig zijn er ook agrariërs en particulieren die aandacht hebben voor de flora en fauna van het platteland en de randen van hun akkers of land inzaaien natuurakkers of akkerranden in of proberen landeigenaren met allerlei kruiden en bloemen. Natuurbeschermingsorganisaties wijzen op het ecologische nut van natuurakkers en overhoekjes en proberen zoveel mogelijk landeigenaren enthousiast te maken. Op de website Landschap Overijssel bijvoorbeeld staat erg veel informatie, zoals een prachtige zoekkaart met de planten en dieren van de natuurakker.

Vroeger

In het landbouwsysteem van voor de landbouwmechanisatie en schaalvergrotingen bestond een aanzienlijk deel van de landbouwgronden in Nederland uit graanakkers. Deze graanakkers hebben duizenden jaren deel uitgemaakt van het landbouwsysteem in Nederland. De oogst vond plaats met de gehele familie of met dorpsgenoten. In sommige plaatsen met de zeis of sikkel. Er werden oppers of schoven gemaakt van het geoogste gewas en deze werden later opgehaald.

Gele ganzenbloem en kamille

Heel veel zoogdieren, vogels en insecten voelden zich thuis in dit landschap. Rond 1950 wemelde het in het boerenlandschap nog van de dieren. Dat is nog niet zo lang geleden! In en rond de graanakker was een koppeltje patrijzen een gewone zaak. Akkerkruiden als korenbloem, akkerviooltje en de gele ganzenbloem bloeiden tussen het graan. Het krioelde er van de muizen, dus struinde de bunzing er rond en stond de torenvalk boven het graan te bidden. De steenuil broedde in de houtwal. De biodiversiteit, zoals we dit tegenwoordig zo mooi noemen, was groot. En iedereen vond het gewoon, al hadden de hardwerkende mensen er weinig oog voor. Genieten van natuur en landschap doen we nu veel meer dan vroeger. We hebben er veel meer tijd voor.

Kijk en geniet

Als de akker bloeit valt er veel te genieten. Vogels en zoogdieren vinden voedsel en dekking. Vlinders, bijen en andere insecten gaan op zoek naar stuifmeel en nectar. Het is natuurlijk ook gewoon een mooi gezicht ! Een natuurakker in bloei verfraait het landschap en is erg fotogeniek. Door de aanleg van natuurakkers of door akkerranden in te zaaien kunnen we misschien weer kansen bieden aan vogelsoorten als geelgors en patrijs. Deze vogels houden erg van ruig akkerland.

 

Wat zit er in het zaaimengsel?

Het is niet zo moeilijk om aan een zaaimengsel voor een akkerrand of natuurakker te komen. Op internet worden zaaimengsel aangeboden door o.a. Cruyd-HoeckLandschap Overijssel en Medigran. In de een zaaimengsel voor een natuurakker komen vaak de volgende planten voor:

  • Akkerviooltje
  • Akkerleeuwenbekje
  • Bleke klaproos
  • Gele ganzenbloem
  • Korensla
  • zandoogje op boekweit

    Akkervergeet-mij-nietje

  • Echte kamille
  • Grote klaproos
  • Korenbloem
  • Blauw walstro
  • Bolderik
  • Gewone duivenkervel
  • Rood guichelheil
  • Grijskruid
  • Middelste teunisbloem
  • Slangenkruid
  • Witte honingklaver
  • Boekweit
  • Vlas
  • Voor- of najaarsgranen