Excursie Duursche Waarden: Geen blauwborst, wel een rode wouw en twee slechtvalken

Langs de oever van de traag stromende IJssel vliegt een stellopertje op en even verder zoekt ie een andere plek op de zanderige oever van Nederlands mooiste rivier . Een kleine plevier is het niet.  Had best gekund.  Het zou een witgatje of oeverloper kunnen zijn.  Johan Tinholt, onze deskundige gids , is er al gauw uit. Kijk goed naar het wat oplopende wit aan de flanken.  Dan is het een oeverloper.  Dat heeft een witgat niet.  Iedereen rondom Johan knikt. Zoveel deskundigheid, daar kan niemand tegen op. Toch even de vogelgids bij en ja hoor, duidelijk te zien. Een oeverloper heeft oplopend wit in de flank. Weer wat geleerd. De reputatie van Johan kan vandaag niet meer stuk.

Plan Ooievaar 

Het is zaterdagmorgen 28 april 2018. De opklaringen zijn aan het verdwijnen, de lucht betrekt langzaam.  We zijn met 16 man/vrouw.  Een mooi gezelschap. Als we de auto’s parallel aan de Rijksstraatweg tussen Wijhe en Olst hebben neergezet beginnen we eerst met koffie. Johan vertelt over het ontstaan van dit mooie gebied, genoemd naar het dorpje Duur vlak in de buurt: De Duursche Waarden.  Prachtig, dat woord “Duursche” . Met een ouderwetse sch . Net als versche visch .  In de jaren ’80 dacht men er al aan de rivieren meer ruimte te geven. Plan Ooievaar werd op een aantal locaties langs de rivieren gerealiseerd. De rivieren moesten hun dynamiek weer terug krijgen. Meer ruimte voor het water, meer natuur in de uiterwaarden. Ooibossen en moerassen weer terug en grote grazers in het gebied om het open te houden. Voor de zomerdijken betekende dat vaak dat ze moesten verdwijnen. Vier projecten werden uitgevoerd. Eén ervan was De Millingerwaard langs de Waal, een ander was De Duursche Waarden langs de IJssel. We zijn nu dertig jaar verder en we mogen rustig stellen dat het proefgebied zich erg mooi heeft ontwikkeld. Overigens kun je dat ook zeggen van De Millingerwaard, maar dat terzijde.

 

panoramafoto steenfabriek Fortmond

 

De rode wouw 

We volgende de groene route. Dat is een rondwandeling van ongeveer 5 kilometer. Eerst een kijkje in de vogelkijkhut. Die is (gelukkig) leeg.  Dus geen fotograaf die een hartverzakking krijgt als plotseling de hut door zestien andere vogelaars wordt bestormd. Niet alleen de hut is leeg. De plas er om heen ook.  Hier en daar een fuut, een paar krakeenden en een overvliegend visdiefje. Verder heerst hier de grote leegte.  De natuur is hier fantastisch.  Sfeervol moerasbos,  stokoude wilgen die zo in een sprookje passen en smalle verrassende paadjes.  We lopen een stukje langs de dijk. Nog even en dan zijn we van het autogeraas af. Aan de rand van het open water laat een rietgors zich goed zien en een paartje grauwe ganzen hebben al jongen. Dan duiken we de IJsseldelta in en komen bij een pontje. En voetveer waarbij je jezelf naar de overkant moet trekken.  En dat lukt prima.  Even later ligt de

Grauwe ganzen met jongen -foto Marcel Ottens

prachtige IJssel voor ons.  In de verte zien we de pijp van de oude steenfabriek van Fortmond. Die kant moeten we op. Logisch, want andere mogelijkheden zijn er niet.  De talloze meidoornstruiken links van ons staan nog net niet in bloei. Klein minpuntje. Wat moet dat een geweldig vogelbiotoop zijn voor geelgors, kneu, vink, grasmus, tuinfluiter en noem maar op. We zien ze niet.  Maar dan…. boven de rivier hoog boven ons ! Daar cirkelt een rode wouw ! Zijn gevorkte staart is goed te zien.  Voor een groot deel van de groep een bijzondere waarneming. Als we dichter bij de schoorsteen van de steenfabriek komen wacht ons de tweede verrassing. Boven in de pijp heeft een paartje slechtvalken een nest. En die twee laten zich ( in de kijker) goed zien. Wanneer zie je op een en dezelfde wandeling  een rode wouw en twee slechtvalken ?  Het kan minder.

Door de gele graslanden – foto Herman Vos

Informatiecentrum 

Uiteindelijk komen we na bijna drie uur genieten in het informatiecentrum  Den Nul aan. Daar staat de koffie en gebak voor ons klaar. We kijken nog even terug op deze vogeltocht.  Het aantal soorten dat we hebben gezien mag dan niet bijster hoog zijn, we hebben wel door een fantastisch stukje IJsselnatuur gelopen. We gaan dan ook voldaan terug naar huis.