Vogel van de maand mei 2019 : de Witte Kwikstaart

De Witte Kwikstaart is een slanke vogel met een lange staart, de staart gaat voortdurend op en neer, terwijl de vogel bedrijvig loopt op jacht naar insecten maar ook als hij stilstaat. De Witte Kwikstaart komt in allerlei landschapstypen voor, vanaf het hooggebergte tot aan het strand. In bijna geheel Europa met uitzondering van Groot Brittannië en Ierland, daar kunnen  we z’n neefje de Rouw Kwikstaart zien. Maar op IJsland hebben we weer de Witte Kwikstaart. In Nederland zien we de Witte Kwikstaart als broedvogel vooral in het open kleinschalig cultuurgebied met hier en daar bebouwing, in elke provincie zijn zulke gebieden te vinden en dus ook Witte Kwikstaarten. De minst aantrekkelijke plaatsen zijn in de dicht bebouwde steden, bossen en natuurgebieden. Langs de randen van steden zien we de vogels wel vooral op industrieterreinen.

Broedvogel

Ze broeden graag in steenhopen, bij stenen of houten bruggen en steigers. Maar ook in open rommelige schuurtjes, takkenbossen, houthokken, holen en gaten. Tussen bloempotten, al of niet met planten er in, noem maar op. We zoeken ze graag een beschutte plek met een dak boven hun hoofd. Er zijn zo’n 70.000 tot 110.000 broedparen in Nederland. Het vrouwtje legt 4 tot 6 eieren die ook door het vrouwtje uitgebroed worden. Het duurt ongeveer 14 dagen tot dat de jongen uitkomen en daarna blijven de jongen ook zo’n 14 dagen in de nestkom. Ze worden dan door beide ouders gevoerd. Na het uitvliegen worden ze nog een week gevoerd voordat ze op eigen benen komen te staan.

foto Teo Schmidt

Voedsel

Het voedsel van de Witte Kwikstaarten bestaat uit insecten en andere kleine beestjes, die ze meest rennen en fladderend bemachtigen. Dit doen ze onder andere graag langs sloten, grasvelden zoals golfbanen, akkers waar net geploegd is, maar ook op het strand en andere zandvlaktes en op wegen waar bomen langs staan. Moddervlaktes doen het ook goed. We zien de vogels ook vaak in weiden waar paarden in staan, de paardenvijgen trekken insecten aan en de stampende paardenhoeven zorgen er voor dat er beweging in de insecten komt.

Herkenning

Mannetje heeft witte kop met inkt zwarte kruin en achterhoofd, de kin keel en boven borst zijn tevens inktzwart, de rug en schouders zijn grijs, vleugels zijn zwart/wit grijs gestreept en de staart is zwart, de buitenste staart veren met witte randen. De onderdelen zijn wit. Het vrouwtje heeft in tegen stelling tot de man een donkergrijs achterhoofd. De jonge vogels zijn geheel grijs, boven zijde donkerder dan de onder zijde en een vage donkere bef op de borst.

Korte afstandstrekker

In de Winter kun je soms grote groepen Witte Kwikstaarten zien, tientallen bij elkaar, afgelopen winter tijdens de watervogeltelling hebben we meer dan 100 Witte

foto Teo Schmidt

Kwikstaarten geteld op een vers omgeploegde akker. De Witte Kwikstaarten zijn korte afstandstrekkers en gaan met de vorstgrens mee. Na het broedseizoen gaan ze verzamelen en trekken dan vaak gezamenlijk rond op zoek naar voedsel, langs rivieren en op moddervlaktes.Maar zodra de vorst invalt verlaten ze ons land en trekken zuidwaarts, maar is het weer dooi dat zijn ze ook zo weer terug.

Zang

De zang van de Witte Kwikstaart is een eenvoudig liedje met enkel kwetterende tonen, de roep is gemakkelijk te herkennen, een twee of drielettergrepig tsli- WITT of zi-ze-LITT, bij gevaar een haastig reeks tjirpende klanken.

Vrolijke vogel

In onze omgeving kun je gemakkelijk Witte Kwikstaarten te zien krijgen. Ze komen volop voor aan de rand van de dorpen en in het buiten gebied op de industrie terreinen. Het is een genot om naar dit vrolijke vogel te kijken die al kwikkend en fladderend door het leven gaat.

Judith

Meer info lezen?

Sovon