Vogel van de maand november 2019 : de Smient

De Smient, ook wel fluiteend genoemd, komt in de herfst in grote getale naar Nederland. De Smient is een vrij kleine eend, hij heeft een lengte van 42 tot 50 cm. In vergelijking met de Wilde Eend, deze heeft een lengte van 50 tot 60 cm. De Smient behoort tot de familie van de grondeleenden. Deze eenden duiken niet maar staan op de kop in het water om voedsel te zoeken. In Nederland broedt de Smient met enkele 10 tallen broedparen. Ze zijn geteld in Friesland, in de Utrechtse en Hollandse polder, in gebieden van de grote rivieren en in de Delta. Maar in de herfst komen er zo’n 860.000 tot 940.000 naar de Lage Landen. Deze duizenden vogels hebben hun broedgebied in Finland, Noordwest-Rusland tot aan de Lena in Oost-Siberië.

Prachtige kleuren bij het mannetje

Mooi gekleurd

De Smient is een mooi gekleurde eend. Er zijn grote verschillen tussen de mannetjes en de vrouwtjes. Beide zijn compact van formaat met een korte hals en een enigszins grote kop. Het mannetje heeft in de periode voor de broedtijd zijn mooiste kleed. De kop en de hals zijn kastanje bruin, voorhoofd en kruin zijn roomgeel, borst met roze flanken en grijs met op de rug enkele lange grijs/witte sierveren. De buik is wit, zijn anaalstreek zwart. In de vlucht hebben ze vleugels een groot wit veld en een groene spiegel. Het vrouwtje heeft een rossig/bruin/grijs getekend verenkleed. Het ene vrouwtje heeft wat meer tekening dan de ander. De buik is wit, op de vleugels heeft het vrouwtje een grijs veld wat bij de man wit is, ook heeft ze een minder intens groene spiegel. Beiden hebben een grijze snavel met een zwarte punt.De staart is nogal puntig van vorm.In het eclips kleed, het kleed wat gedragen wordt tijdens de rui, lijkt het mannetje op het vrouwtje. Hij is enkel wat donkerder van kleur en mist de roomgele vlek op z’n kop.

Broedtijd 

In de broedtijd leven Smienten langs zoetwater meren en vennen met een weelderige oevervegetatie. De vrouwtjes broeden de 7 a 8 eieren uit in ruim 3 weken. Het nest ligt goed verstop in de oevervegetatie. Na het uitkomen van de eieren verlaten de kuikens, wanneer hun dons opgedroogd is, het nest. De kuikens kunnen direct zwemmen. Na 40 tot 45 dagen zijn ze volgroeid en hebben een volledig verenkleed gekregen en kunnen ze dus ook vliegen.

Voedsel 

Het voedsel van de Smient bestaat 100% uit vegetarisch voedsel. In de zomer eten ze vooral waterplanten die ze al grondelend onder het water oppervlakte zoeken. In de winter kun je ze vooral vinden langs oevers van sloten, kanalen en rivieren waar de gras en andere vegetatie eten.

Fluiten 

Smienten kun je van verre horen. De mannen fluiten er wat op los. Als je de Smienten van dichtbij hoort dan kun je hun volledige roep horen. Het klinkt als wu-WIE-oe (rr). Op afstand is alleen de WIE-oe te horen. Dit geluid kun je ook horen bij een vliegende groep, ook ’s nachts. De alarmroep van een vrouwtje klinkt als een herhaald knorrend karr karr karr…. 

Dalende cijfers, maar je kunt ze op veel plekken zien 

In de jaren 1979-1983 was het aantal Smienten nog in de lift, maar de laatste jaren zijn er dalende cijfers te zien. Er wordt veel gejaagd op de Smient in Rusland, gelukkig is dat in Nederland niet meer het geval. Dat is mede belangrijk omdat een groot deel van de Europese populatie in Nederland overwintert. Om dat de aantallen teruglopen is de Smient in Nederland op de Rodelijst beland. Wat wij als natuurliefhebber kunnen doen is de Smient vooral met rust te laten. Blijf genieten vanaf de fiets- en wandelpaden zo is de verstoring minimaal. We  kunnen Smienten onder andere tegen komen langs de oevers van de Vecht. Maar ook in kleine groepjes in de veengebieden. Dan vooral langs brede sloten en kanalen. Zelf zie ik ze elk winter in en langs de brede leidingen tussen Dedemsvaart en Linde. Meeuwenveen en de brede Reest vervangende leiding die er achterlangs loopt. Een goed kijkplaats is dan de Meeuwenweg, deze kruist de Reest vervangende leiding.

Latijnse naam:Anas penelope

Engelse naam: Eurasian Wigeon

Duitse naam: Pfeifente

 

tekst : Judith Schmidt

foto’s Teo Schmidt

Bron: eigen waarnemingen, ANWB Vogelgids van Europa, Vogelatlas van Nederland, Veldgids Vogeltrek.